“Ҳуррият” газетасининг бугунги 25.02.2026 сонида Олий Мажлис Қонунчилик палатасининг Фан, таълим, маданият, спорт ва ёшлар масалалари қўмитаси раиси, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор Нодир Жумаев муаллифлигида академик Қаландар Абдураҳмоновнинг илмий мероси ва илм мактабига бағишланган “ ЯНГИ ЎЗБЕКИСТОН ДАВРИДА ОЛИМ МАСЪУЛИЯТИ ёки академик Қаландар АБДУРАҲМОНОВ илм мактаби ҳақида сўз” деб номланган мазмунли мақола чоп этилди. Мақола, академик шахсиятини Янги Ўзбекистон шароитида олим зиммасидаги масъулият, илм-фаннинг жамият олдидаги вазифаси ва миллий тараққиёт мантиғи билан боғлаб ёритгани билан алоҳида аҳамиятга эга.
Мақолада жуда муҳим бир ғоя марказга қўйилган: бугунги тараққиётнинг мезони — инсон манфаати. Муаллиф академик Қаландар Абдураҳмоновнинг илмий қарашларини айнан шу нуқтаи назардан очиб беради: иқтисодий ўсиш инсон ҳаёти сифатига хизмат қилмаса, унинг мазмуни тўлиқ намоён бўлмайди. Бу ёндашув, айниқса, меҳнат иқтисодиёти, иш бандлиги, инсон капитали, ижтимоий муҳофаза ва таълим сифати каби устувор йўналишлар билан узвий боғланган ҳолда ёритилган.
“Бугун давлат сиёсати марказида ‘инсон — жамият — давлат’ тамойили турибди.”
Мақоланинг яна бир кучли жиҳати — академик Қаландар Абдураҳмоновнинг илм мактабига берилган таҳлилий баҳодир. Муаллиф унинг мактабини иқтисод фанини инсонпарвар мазмунда, ижтимоий йўналтирилган сиёсат ва амалий таҳлил билан уйғунлаштирган мустаҳкам интеллектуал платформа сифатида таърифлайди. Бу — фақат бир олимнинг шахсий мероси эмас, балки Янги Ўзбекистонда иқтисодий тафаккур қайси йўналишда ривожланиши кераклигини кўрсатувчи илмий мактаб сифатида талқин этилган.
“Бу мактаб иқтисод фанини инсон манфаатлари билан боғлаб ўрганишга қаратилган…”
Айниқса, мақолада замонавий иқтисодий илмнинг янги босқичи — рақамли трансформация, сунъий интеллект ва катта маълумотлар билан боғлиқ масалаларга ҳам чуқур эътибор қаратилган. Муаллиф академикнинг бу борадаги ёндашувини жуда аниқ кўрсатади: технология инсон ўрнини босувчи эмас, балки инсон тафаккури ва имкониятларини кенгайтирувчи восита бўлиши керак. Бу фикр бугунги ислоҳотлар даври учун ниҳоятда долзарб ва методологик жиҳатдан ҳам жуда тўғри ёндашувдир.
“Технология инсон ўрнини босмаслиги, балки инсон манфаатларига хизмат қилиши керак.”
Мақола якунида академик Қаландар Абдураҳмоновнинг фуқаролик позицияси ва илмий мактаби келгуси авлодлар учун ибрат экани, унинг мероси Янги Ўзбекистонда илм-фан, давлат ва жамият ўртасидаги ишончли алоқаларни мустаҳкамлашга хизмат қилиши таъкидланади. Бу фикрлар нафақат бир шахсга эҳтиром, балки илмнинг жамият тараққиётидаги стратегик ўрни ҳақида жиддий даъват сифатида янграйди.
Мақоланинг тўлиқ матни билан танишинг.
